Điều kiện nhập quốc tịch Hoa Kỳ là gì? Khi nào được nộp đơn? Những yêu cầu nhiều người dễ hiểu nhầm
Trong quá trình đọc hướng dẫn và đối chiếu với hồ sơ thực tế, tôi nhận thấy Form N-400 không khó, nhưng có khá nhiều quy định mà người chuẩn bị nhập quốc tịch rất dễ bỏ qua.
Đây không phải bản dịch toàn bộ hướng dẫn của USCIS. Tôi chỉ chọn lọc những nội dung quan trọng, diễn giải lại bằng ngôn ngữ dễ hiểu nhưng vẫn bám sát đúng hướng dẫn chính thức của USCIS.
Lưu ý: Hướng dẫn Form N-400 có một số trang chỉ tập trung vào cách điền từng mục trên mẫu đơn, như cách ghi thông tin, chữ ký, N/A, None và các yêu cầu kỹ thuật khi hoàn thành Form N-400. Trong bài này, tôi chủ động không đề cập đến những nội dung đó. Tôi chỉ chọn lọc những quy định quan trọng liên quan đến điều kiện nhập quốc tịch theo Hướng dẫn chính thức của USCIS.
Trang 2 – “What Is the Purpose of Form N-400?”
Form N-400 dùng để làm gì?
USCIS giải thích Form N-400 là mẫu đơn dùng để xin nhập quốc tịch Hoa Kỳ.
Việc nộp Form N-400 không có nghĩa chắc chắn sẽ được nhập quốc tịch. Người nộp hồ sơ vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo luật và vượt qua quá trình xét duyệt của USCIS.
Trang 2 – “List of General Eligibility Requirements”
Điều kiện chung để nộp Form N-400
Đây là phần USCIS tóm tắt những điều kiện cơ bản mà một người muốn nhập quốc tịch Hoa Kỳ phải đáp ứng.
Trước khi chuẩn bị hồ sơ, bạn có thể tự đối chiếu từng điều kiện dưới đây để xem mình đã đủ điều kiện nộp Form N-400 hay chưa.
Đủ 18 tuổi
Thông thường, người nộp Form N-400 phải từ đủ 18 tuổi trở lên tại thời điểm nộp hồ sơ.
Là thường trú nhân hợp pháp
Bạn phải có Thẻ Xanh hợp pháp. Tuy nhiên, chỉ có Thẻ Xanh thôi vẫn chưa đủ điều kiện để nhập quốc tịch vì USCIS còn xem xét nhiều yêu cầu khác.
Đủ thời gian giữ Thẻ Xanh theo quy định
Đa số trường hợp phải là thường trú nhân hợp pháp ít nhất 5 năm mới được nộp Form N-400.
Nếu xin nhập quốc tịch theo diện kết hôn với công dân Hoa Kỳ thì thông thường chỉ cần 3 năm, nhưng không phải chỉ cần kết hôn là đủ.
Theo hướng dẫn của USCIS, tại thời điểm nộp Form N-400, người xin nhập quốc tịch phải đồng thời đáp ứng các điều kiện sau:
- Đã là thường trú nhân ít nhất 3 năm.
- Đã kết hôn và sống trong quan hệ hôn nhân với người phối ngẫu là công dân Hoa Kỳ ít nhất 3 năm.
- Người phối ngẫu cũng phải đã là công dân Hoa Kỳ ít nhất 3 năm trước khi kết hôn với bạn.
- Hai vợ chồng vẫn đang duy trì quan hệ hôn nhân cho đến khi tuyên thệ nhập quốc tịch.
Ngoài ra còn có một số diện đặc biệt như quân đội, VAWA hoặc vợ/chồng công dân Hoa Kỳ làm việc ở nước ngoài với các điều kiện riêng.
Đáp ứng yêu cầu về cư trú liên tục (Continuous Residence)
USCIS sẽ xem trong suốt thời gian giữ Thẻ Xanh, bạn có thật sự duy trì cuộc sống tại Hoa Kỳ hay không.
Nếu ra khỏi Hoa Kỳ quá lâu hoặc có dấu hiệu chuyển nơi cư trú sang quốc gia khác thì có thể ảnh hưởng đến điều kiện này.
Đáp ứng yêu cầu về thời gian hiện diện thực tế (Physical Presence)
Đây là điều kiện hoàn toàn khác với Continuous Residence.
USCIS sẽ tính tổng số ngày bạn thực sự có mặt tại Hoa Kỳ trong khoảng thời gian luật quy định. Thông thường, người xin nhập quốc tịch theo diện 5 năm phải có mặt tại Hoa Kỳ ít nhất 30 tháng; còn theo diện 3 năm phải có mặt ít nhất 18 tháng.
Ngoài ra, nếu có một chuyến ra khỏi Hoa Kỳ liên tục từ 6 tháng trở lên, điều đó có thể làm gián đoạn điều kiện Continuous Residence
Cư trú đủ thời gian tại nơi nộp hồ sơ
Thông thường, trước khi nộp Form N-400, bạn phải cư trú ít nhất 3 tháng tại tiểu bang hoặc khu vực thuộc thẩm quyền của văn phòng USCIS nơi mình sẽ nộp hồ sơ.
Có phẩm chất đạo đức tốt (Good Moral Character)
USCIS sẽ xem xét nhiều yếu tố như việc chấp hành pháp luật, nghĩa vụ thuế, cấp dưỡng con cái và nhiều nội dung khác theo quy định.
Đây cũng chính là nhóm câu hỏi Yes/No trong Form N-400 mà tôi sẽ chia sẻ kỹ hơn ở bài tiếp theo.
Đáp ứng yêu cầu về tiếng Anh và kiến thức công dân
Đa số người nộp hồ sơ sẽ phải tham dự phần kiểm tra tiếng Anh và kiến thức công dân Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, một số trường hợp được miễn hoặc áp dụng ngoại lệ theo đúng hướng dẫn của USCIS.
Sẵn sàng tuyên thệ trung thành với Hoa Kỳ
Đây là bước cuối cùng của quá trình nhập quốc tịch.
Sau khi được USCIS chấp thuận, người xin nhập quốc tịch phải tham dự lễ tuyên thệ và hoàn thành các yêu cầu theo quy định trước khi chính thức trở thành công dân Hoa Kỳ.
Trang 3 – “Early Filing”
Có được nộp hồ sơ sớm không?
Có.
USCIS cho phép nhiều trường hợp được nộp Form N-400 sớm tối đa 90 ngày trước khi đủ thời gian thường trú theo quy định.
Tuy nhiên, đây là điểm nhiều người hiểu nhầm.
Được nộp sớm không có nghĩa là được thiếu các điều kiện khác. Tại thời điểm nộp hồ sơ, người nộp vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu mà luật quy định. Nếu nộp quá sớm hoặc chưa đủ điều kiện thì hồ sơ có thể bị từ chối hoặc bác bỏ.
Trang 7 – “Lawful Admission for Permanent Residence”
Điều kiện về Thẻ Xanh
USCIS yêu cầu người xin nhập quốc tịch phải được cấp tình trạng thường trú nhân hợp pháp theo đúng quy định của luật di trú.
Ngoài ra, USCIS cũng xem xét người nộp hồ sơ có từ bỏ tình trạng thường trú nhân hay không. Nếu rời Hoa Kỳ và thể hiện không còn ý định cư trú lâu dài tại Hoa Kỳ thì có thể ảnh hưởng đến điều kiện nhập quốc tịch.
Trang 8 – “Conditional Permanent Residents”
Người có Thẻ Xanh 2 năm có được nộp N-400 không?
Không phải cứ có Thẻ Xanh là nộp được.
USCIS hướng dẫn rằng trong đa số trường hợp, người có Thẻ Xanh có điều kiện (Conditional Permanent Resident) phải hoàn tất thủ tục xóa điều kiện cư trú trước khi hồ sơ nhập quốc tịch được chấp thuận.
Nói cách khác, nếu đủ thời gian nộp N-400 nhưng hồ sơ xóa điều kiện (Form I-751 hoặc Form I-829, tùy trường hợp) vẫn đang được USCIS giải quyết thì USCIS có thể xem xét đồng thời. Tuy nhiên, việc nhập quốc tịch chỉ được chấp thuận sau khi tình trạng thường trú có điều kiện đã được chuyển thành thường trú nhân hợp pháp.
Trang 8 đến Trang 9 – “Naturalization Testing and Exceptions”
Thi nhập quốc tịch có được miễn không?
Có.
Đa số người nộp Form N-400 phải tham dự bài kiểm tra tiếng Anh (đọc, viết và nói) và bài thi kiến thức công dân Hoa Kỳ (Civics Test).
Tuy nhiên, USCIS quy định một số ngoại lệ:
- Từ 50 tuổi trở lên và đã là thường trú nhân ít nhất 20 năm (quy tắc 50/20): được miễn bài kiểm tra tiếng Anh và được làm bài thi công dân bằng ngôn ngữ của mình.
- Từ 55 tuổi trở lên và đã là thường trú nhân ít nhất 15 năm (quy tắc 55/15): cũng được miễn bài kiểm tra tiếng Anh và được làm bài thi công dân bằng ngôn ngữ của mình.
- Từ 65 tuổi trở lên và đã là thường trú nhân ít nhất 20 năm (quy tắc 65/20): ngoài việc được miễn bài kiểm tra tiếng Anh, còn được làm phiên bản rút gọn của bài thi công dân.
Ngoài ra, nếu người nộp hồ sơ có tình trạng sức khỏe hoặc khuyết tật về thể chất, phát triển hoặc tâm thần kéo dài từ 12 tháng trở lên khiến họ không thể đáp ứng yêu cầu về tiếng Anh hoặc bài thi công dân, có thể nộp kèm Form N-648 để xin miễn. Tuy nhiên, việc nộp Form N-648 không đồng nghĩa USCIS sẽ tự động chấp thuận, mà vẫn phải được USCIS xem xét theo quy định.
Nếu xin miễn vì lý do sức khỏe thì phải nộp kèm Form N-648 theo đúng hướng dẫn của USCIS.
Trang 16 đến Trang 18 – “Continuous Residence”, “Physical Presence”, “3-Month Residency”
Ba điều kiện rất nhiều người dễ nhầm
Đây là ba khái niệm hoàn toàn khác nhau nhưng rất nhiều người thường nhầm lẫn.
Continuous Residence là yêu cầu duy trì nơi cư trú chính tại Hoa Kỳ trong suốt thời gian luật quy định.
Nếu có một chuyến ra khỏi Hoa Kỳ liên tục từ 6 tháng trở lên, điều đó có thể làm gián đoạn Continuous Residence, trừ khi người nộp hồ sơ chứng minh được theo đúng hướng dẫn của USCIS. Nếu vắng mặt từ 1 năm trở lên, thông thường điều kiện cư trú liên tục sẽ bị gián đoạn, trừ một số trường hợp đặc biệt được luật cho phép.
Physical Presence là tổng thời gian thực tế có mặt tại Hoa Kỳ.
Thông thường, người xin nhập quốc tịch theo diện 5 năm phải có mặt tại Hoa Kỳ ít nhất 30 tháng trong 5 năm trước ngày nộp hồ sơ. Nếu xin theo diện 3 năm thì phải có mặt ít nhất 18 tháng trong 3 năm trước ngày nộp hồ sơ.
3-Month Residency lại là yêu cầu khác. USCIS yêu cầu người nộp hồ sơ phải cư trú ít nhất 3 tháng tại tiểu bang hoặc khu vực thuộc thẩm quyền của văn phòng USCIS nơi mình nộp Form N-400.
Ba điều kiện này được xét độc lập với nhau. Đủ điều kiện này chưa chắc đã đồng nghĩa đủ điều kiện còn lại.
Những điểm nhiều người hay hiểu sai
Sau khi đọc phần đầu của hướng dẫn USCIS, đây là những điểm tôi thấy nhiều người dễ hiểu nhầm nhất:
- Có Thẻ Xanh không đồng nghĩa đã đủ điều kiện nhập quốc tịch.
- Được nộp sớm 90 ngày không có nghĩa được thiếu các điều kiện khác.
- Continuous Residence và Physical Presence là hai yêu cầu hoàn toàn khác nhau.
- Chỉ một chuyến ra khỏi Hoa Kỳ từ 6 tháng trở lên cũng có thể ảnh hưởng đến điều kiện Continuous Residence.
- Người có Thẻ Xanh 2 năm thường phải hoàn tất thủ tục xóa điều kiện trước khi được chấp thuận nhập quốc tịch.
- Không phải cứ kết hôn với công dân Hoa Kỳ là được áp dụng quy tắc 3 năm; USCIS yêu cầu người phối ngẫu đã là công dân Hoa Kỳ ít nhất 3 năm và hai vợ chồng phải duy trì quan hệ hôn nhân đến khi tuyên thệ.
- Không phải ai cũng phải thi tiếng Anh và thi quốc tịch theo cùng một quy định.
Đây là những nội dung tôi thấy quan trọng nhất trong phần đầu của Hướng dẫn Form N-400. Ở bài tiếp theo, tôi sẽ chia sẻ toàn bộ nhóm câu hỏi Yes/No trong Form N-400. Đây là phần liên quan đến Good Moral Character, thuế, Selective Service, tiền án, tiền sự và các câu hỏi an ninh, cũng là phần rất nhiều người trả lời sai hoặc chưa hiểu hết USCIS thực sự muốn hỏi điều gì.
Required Evidence – Eligibility Based on Marriage to a U.S. Citizen
Dịch sát nghĩa
Giấy tờ cần nộp nếu bạn xin nhập quốc tịch theo diện kết hôn với công dân Hoa Kỳ
Nếu bạn nộp Form N-400 theo diện kết hôn với công dân Hoa Kỳ (diện 3 năm), USCIS yêu cầu nộp bản sao các giấy tờ sau:
1. Giấy tờ chứng minh người phối ngẫu đã là công dân Hoa Kỳ ít nhất 3 năm
USCIS yêu cầu chứng minh người bảo lãnh đã có quốc tịch Hoa Kỳ ít nhất 3 năm tính đến ngày bạn nộp Form N-400.
Có thể dùng một trong các giấy tờ sau:
- Giấy khai sinh Hoa Kỳ.
- Certificate of Naturalization (Giấy chứng nhận nhập quốc tịch).
- Certificate of Citizenship (Giấy chứng nhận quốc tịch).
- Form FS-240 (Giấy khai sinh lãnh sự ở nước ngoài).
- Trang thông tin trên hộ chiếu Hoa Kỳ còn giá trị.
2. Giấy tờ về hôn nhân
USCIS yêu cầu nộp:
- Giấy chứng nhận kết hôn hiện tại.
- Nếu một trong hai người từng kết hôn trước đây thì phải nộp thêm giấy tờ chứng minh cuộc hôn nhân đó đã chấm dứt hợp pháp, chẳng hạn:
- Bản án ly hôn.
- Quyết định hủy hôn.
- Giấy chứng tử của người phối ngẫu trước (nếu có).
3. Giấy tờ chứng minh hai vợ chồng thực sự chung sống với nhau ít nhất 3 năm
Đây là phần rất nhiều người bỏ sót.
USCIS yêu cầu nộp các giấy tờ thể hiện hai vợ chồng đã thực sự sống chung trong quan hệ hôn nhân ít nhất 3 năm trước ngày nộp đơn.
Ví dụ:
- Sao kê tài khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng đứng tên chung.
- Hợp đồng thuê nhà hoặc hồ sơ vay mua nhà đứng tên chung.
- Giấy khai sinh hoặc quyết định nhận con nuôi của những người con được sinh ra hoặc được nhận nuôi trong thời kỳ hôn nhân.
- Hợp đồng bảo hiểm có tên của cả hai.
- Bản khai thuế (IRS Tax Transcript) của hai vợ chồng trong 3 năm gần nhất.
USCIS thực sự muốn biết điều gì?
USCIS không yêu cầu phải có đầy đủ tất cả những giấy tờ nêu trên. Đây là các ví dụ về chứng cứ mà USCIS chấp nhận để chứng minh cuộc hôn nhân là thật và hai vợ chồng đã chung sống với nhau theo đúng điều kiện của luật. Bạn nên nộp càng nhiều chứng cứ phù hợp với hoàn cảnh của mình thì hồ sơ càng có cơ sở để được xem xét.
Không phải hồ sơ nào cũng giống nhau. Làm sai từ đầu thì về sau sửa rất mất thời gian, có khi ảnh hưởng luôn kết quả.
Chú ý: Chia sẻ kinh nghiệm, không thu phí và không phải tư vấn pháp lý riêng cho cá nhân nào.
Nếu bạn bè cần dịch vụ đơn từ và chăm sóc HS di trú, mời click vào nút “Liên hệ” ngoài trang chủ.
MIỄN TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ: Chúng tôi không liên kết với Sở Di Trú hoặc bất kỳ cơ quan chính phủ nào. Công ty là Dịch Vụ Hỗ Trợ Di Trú, không phải công ty luật. Không cung cấp tư vấn pháp lý (legal advice). Nội dung chia sẻ mang tính kinh nghiệm chung, không áp dụng riêng cho từng cá nhân. Thông tin tổng hợp từ các nguồn công khai. Nếu có thiếu sót, mong được góp ý để hoàn thiện hơn. Không ghi âm cuộc gọi dưới bất kỳ hình thức nào.